Μια πολιτιστική βραδιά αφιερωμένη στον Václav Havel, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 στο Ακταίον Classic στη Ρόδο, με αφορμή την παρουσίαση της έκθεσης οπτικής ποίησης «ANTICODES» (Antikódy). Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τη Czech Association Greece, σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Αθήνα, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 90 χρόνων από τη γέννηση του Václav Havel. Η έκθεση ανέδειξε μια λιγότερο γνωστή πλευρά του Τσέχου συγγραφέα, διανοουμένου, υπερασπιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πρώην Προέδρου της Τσεχοσλοβακίας και της Τσεχικής Δημοκρατίας, εκείνη του δημιουργού πειραματικής και οπτικής ποίησης.
Την εκδήλωση άνοιξε η Πρόεδρος της Czech Association Greece, Lenka Kanellia, η οποία καλωσόρισε τους προσκεκλημένους και αναφέρθηκε στη σημασία της παρουσίασης του έργου του Václav Havel στη Ρόδο. Μοιράστηκε επίσης μια προσωπική ανάμνηση από την παιδική της ηλικία στην τότε κομμουνιστική Τσεχοσλοβακία, λίγο πριν από τη Βελούδινη Επανάσταση του 1989. Σε ηλικία εννέα ετών, έβλεπε καθημερινά στον δρόμο προς το σχολείο το σύνθημα «Havel na Hrad» («Ο Χάβελ στο Κάστρο της Πράγας»), με το οποίο οι πολίτες εξέφραζαν την επιθυμία τους να δουν τον Václav Havel στην Προεδρία της χώρας και την ελπίδα τους για πολιτική αλλαγή. Η ίδια, μην γνωρίζοντας τότε ούτε ποιος ήταν ο Havel ούτε τι σήμαινε το σύνθημα, ρώτησε τη μητέρα της, η οποία της απάντησε: «Αν τα καταφέρει, η ζωή θα γίνει καλύτερη για όλους μας.»
Ιδιαίτερη στιγμή της βραδιάς αποτέλεσε ο χαιρετισμός του Πρέσβη της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, κ. Ivo Šilhavý, ο οποίος μοιράστηκε με το κοινό προσωπικές εμπειρίες από τη συνεργασία του με τον Václav Havel. Ο κ. Šilhavý εργάστηκε για τον Πρόεδρο Havel από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και συνέχισε να συνεργάζεται μαζί του ακόμη και μετά τη λήξη της προεδρικής του θητείας. Στην ομιλία του περιέγραψε τον Havel ως έναν οραματιστή, διανοούμενο και συγγραφέα που διέθετε τη σπάνια ικανότητα να ακούει τους άλλους και αντιμετώπιζε ακόμη και το ύπατο πολιτειακό αξίωμα με ταπεινότητα, ενώ αναφέρθηκε στην ατμόσφαιρα ελπίδας και θετικής ενέργειας που δημιουργούσε γύρω του, καθώς και στη βαθιά πίστη του στη δύναμη των λέξεων.
Χαιρετισμό απηύθυνε επίσης η Αντιπεριφερειάρχης Διοικητικής Μεταρρύθμισης της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, κ. Χαρίκλεια Γιασιράνη, η οποία αναφέρθηκε στη σημασία της πολυπολιτισμικής συνεργασίας και στους δεσμούς που ενώνουν τους ευρωπαϊκούς λαούς στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, εξέφρασε τη στήριξή της στην ανάπτυξη του πολιτιστικού και εκπαιδευτικού διαλόγου μεταξύ της Ρόδου και της Τσεχίας, καθώς και την προθυμία της να υποστηρίξει τις μελλοντικές δράσεις της Czech Association στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν επίσης η Lucie Macháčková, εκπρόσωπος της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Τσεχίας, και η Βασιλική Μιχαλάκη, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου.
Η βραδιά συνεχίστηκε με ένα ιδιαίτερο αφηγηματικό και καλλιτεχνικό πρόγραμμα, το οποίο επιμελήθηκαν και παρουσίασαν η Lenka Kanellia και η Αλεξάνδρα Παλιούρα, Αντιπρόεδρος της Czech Association Greece. Αντί για μια συμβατική βιογραφική παρουσίαση, οι δύο παρουσιάστριες επέλεξαν να γνωρίσουν στο κοινό τον Václav Havel μέσα από τα δικά του λόγια, δημιουργώντας την αίσθηση μιας φανταστικής συνομιλίας μαζί του. Μέσα από επιλεγμένα αποσπάσματα από τις επιστολές, τις συνεντεύξεις, τα βιβλία και τις ομιλίες του, παρουσιάστηκε η πορεία του από το θέατρο και τη λογοτεχνία μέχρι τη δράση του ως αντιφρονούντα, τη Βελούδινη Επανάσταση και την ανάδειξή του στην Προεδρία. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι σκέψεις του για τη δημοκρατία, την ελευθερία, την ανθρώπινη ευθύνη, την ηθική στην πολιτική και τη δύναμη του λόγου. Η αφήγηση πλαισιώθηκε από μουσικές επιλογές που συνδέονταν με τα προσωπικά ακούσματα του Havel.
Η παρουσίαση ολοκληρώθηκε με μια αναφορά στα ίδια τα «ANTICODES», τα οπτικά ποιήματα που δημιούργησε ο Havel τη δεκαετία του 1960, μετατρέποντας τις λέξεις σε εικόνες. Μέσα από το χιούμορ, την ειρωνεία και τον πειραματισμό με τη γλώσσα, τα έργα αυτά θέτουν διαχρονικά ερωτήματα για την επικοινωνία, την αλήθεια και τη δύναμη των λέξεων.
Η Czech Association ενισχύει την παρουσία της στη Ρόδο
Η παρουσίαση της «ANTICODES» αποτελεί την πρώτη πολιτιστική εκδήλωση της Czech Association στη Ρόδο που απευθυνόταν στο ευρύτερο κοινό του νησιού, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη των ελληνοτσεχικών πολιτιστικών σχέσεων. Η Czech Association δραστηριοποιείται στη Ρόδο από τον Ιανουάριο του 2025, αναπτύσσοντας εκπαιδευτικές, πολιτιστικές και κοινοτικές δράσεις για την τσεχική και σλοβακική κοινότητα.
Από τον Σεπτέμβριο του 2026, το Τσεχικό Σχολείο Ρόδου λειτουργεί στους χώρους του Διεθνούς Πολυπολιτισμικού Σχολείου Ρόδου, το οποίο διαχειρίζεται ο Σύλλογος Πολυπολιτισμικών Οικογενειών Ρόδου (Σ.Π.Ο.Ρ.), αποτελώντας μέρος μιας ευρύτερης εκπαιδευτικής κοινότητας που ενώνει διαφορετικές γλώσσες και πολιτισμούς. Στον ίδιο χώρο λειτουργεί και η τσεχική κοινοτική βιβλιοθήκη, η οποία εγκαινιάστηκε επίσημα στις 10 Οκτωβρίου.
Η «ANTICODES» αποτελεί περιοδεύουσα έκθεση, η οποία έχει ήδη παρουσιαστεί σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, μεταξύ άλλων στο Αγρίνιο, τα Ιωάννινα, τη Λευκάδα και τη Ζάκυνθο, φέρνοντας το έργο και τις ιδέες του Václav Havel κοντά στο ελληνικό κοινό.
Ευχαριστίες στους συνεργάτες και υποστηρικτές
Η Czech Association Greece εκφράζει τις θερμές ευχαριστίες της προς την Πρεσβεία της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Αθήνα για τη συνεργασία και τη διαρκή υποστήριξη στην παρουσίαση της έκθεσης «ANTICODES» σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στην Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου και προσωπικά στον Πρόεδρό της, κ. Γιάννη Παπαβασιλείου, καθώς και στο Blue Bay Beach Resort, για την πολύτιμη συμβολή τους στη διοργάνωση. Θερμές ευχαριστίες απευθύνονται επίσης στον Ζώη Δρίβα του Rhodes Cycling, σταθερό και πολύτιμο συνεργάτη της Czech Association στη Ρόδο.
Ιδιαίτερη αναγνώριση αξίζει στα μέλη της τοπικής ομάδας της Czech Association και στους εθελοντές της, που με την ενεργή συμμετοχή και την προσωπική τους συμβολή έκαναν δυνατή την πραγματοποίηση της εκδήλωσης και στηρίζουν την ανάπτυξη των δράσεων της Ένωσης στο νησί. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Εξωτερικών της Τσεχικής Δημοκρατίας.
Σχετικά με τη Czech Association Greece
Η Czech Association Greece δραστηριοποιείται από το 2021 με στόχο τη στήριξη της τσεχικής και σλοβακικής κοινότητας στην Ελλάδα και την ανάπτυξη πολιτιστικών, εκπαιδευτικών και κοινωνικών δεσμών μεταξύ της Τσεχίας και της Ελλάδας. Με έδρα την Αθήνα και πανελλαδική δράση, οργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, μαθήματα τσεχικής γλώσσας, κοινοτικές βιβλιοθήκες και πρωτοβουλίες που ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των κοινοτήτων.