Η Τουριστική Στρατηγική και Ανάπτυξη ενός προορισμού επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία που επιτυγχάνεται μεταξύ του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η συνεργασία μεταξύ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Παραγωγικών Τάξεων έχουν σημαντική επίδραση στην ικανότητα του προορισμού να αξιοποιήσει τη δυναμική του.
Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, η τοπική αυτοδιοίκηση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως φορέας παροχής των βασικών υπηρεσιών και υποδομών της περιοχής, από τις οποίες εξαρτάται ο τουρισμός. Ως εκ τούτου, προκειμένου η τουριστική ανάπτυξη να είναι βιώσιμη σε τοπικό επίπεδο, είναι χρήσιμο να κατανοήσει κανείς το ρόλο κάθε εμπλεκόμενου φορέα. Η τοπική αυτοδιοίκηση που είναι ο βασικός πυλώνας για την τοπική τουριστική ανάπτυξη, πρέπει η προσπάθειά της να υποστηρίζεται και από άλλους εταίρους του τουριστικού τομέα, οι οποίοι εκτείνονται στον ιδιωτικό τομέα, καθώς η τοπική διαχείριση του τουρισμού έχει άμεση σχέση με τις αλληλεπιδράσεις των επιχειρήσεων αλλά και τις απόψεις τους σχετικά με την τουριστική πολιτική που θα πρέπει να ακολουθείται για την ανάπτυξη του τόπου.
Ένας τουριστικός οργανισμός σε τοπικό επίπεδο, ο οποίος αγκαλιάζει το δημόσιο με το ιδιωτικό τομέα, είναι κυρίως υπεύθυνος για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των τουριστικών στρατηγικών αλλά και των εθνικών και διεθνών εκστρατειών μάρκετινγκ, και πρέπει να επισημάνω, ότι αυτοί οι οργανισμοί είναι μια σχεδόν άγνωστη μορφή της τοπικής αυτοδιοίκησης, που ενώ έχει τη θεσμική ευθύνη για το σχεδιασμό και την προώθηση του τοπικού τουριστικού προϊόντος, πολύ λίγες τοπικές αυτοδιοικήσεις μπορούν να υποστηρίξουν τη λειτουργία του. Με τη σωστή λειτουργία ενός τέτοιου Οργανισμού, η τουριστική πολιτική που παράγεται μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την τοπική αυτοδιοίκηση, διασφαλίζοντας έτσι ότι η παρουσία της ατζέντας του τουρισμού θα είναι πιο ολοκληρωμένη στα Δημοτικά Συμβούλια σαν τομέας ευθύνης, και ότι ο τουρισμός θα είναι λιγότερο πιθανό να βρεθεί στο περιθώριο, όταν πιο πιεστικά ζητήματα όπως οι ανάγκες υποδομής και η διαχείριση άλλων προβλημάτων υπερισχύσουν από τον τουρισμό. Εκτός αυτού, η τουριστική πολιτική ενός προορισμού μπορεί να βοηθήσει την τοπική αυτοδιοίκηση να εποπτεύσει και άλλους σχετικούς τομείς που υποστηρίζουν την τουριστική ανάπτυξη, σημαντικοί για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή της.
Σε πολλές περιοχές, όπως η δική μας, υπήρχε έλλειψη σαφήνειας σχετικά με το ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης στην ανάπτυξη και την εφαρμογή της τουριστικής πολιτικής. Αυτή η έλλειψη σαφήνειας μπορεί να οφειλόταν στη σχετική αποσύνδεση του τουρισμού από τις ευρύτερες πολιτικές της κυβέρνησης, καθώς και τη σχετική περιθωριοποίησή του, αφού μόλις πριν λίγα χρόνια αποκτήσαμε Υπουργείο Τουρισμού και δυστυχώς, ακόμη να αποκτήσουμε επίσημη εθνική τουριστική πολιτική. Ζωτικής σημασίας για την επιτυχία του τουρισμού στο εσωτερικό κάθε δήμου είναι ο βαθμός στον οποίο η τοπική αυτοδιοίκηση ακολουθεί το σχεδιασμό πρωτοβουλιών. Αν και το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του τουρισμού σε τοπικό επίπεδο είναι πολύ μεγάλο, συχνά επισημαίνονται προβλήματα στην εφαρμογή των τουριστικών πρωτοβουλιών. Παραδοσιακές διοικητικές λειτουργίες, η γραφειοκρατία, η καθυστέρηση υλοποίησης δράσεων, οι εξονυχιστικοί έλεγχοι από τα αρμόδια όργανα, είναι δεδομένα που εμποδίζουν την ανάπτυξη του τουρισμού, οδηγώντας στην ανάγκη για μια μακροπρόθεσμη δέσμευση για την εφαρμογή των πρωτοβουλιών αυτών. Παράγοντες που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τη διαδικασία εφαρμογής των τουριστικών δράσεων περιλαμβάνουν το συνεχώς μεταβαλλόμενο πολιτικό πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης.
Ο Τουρισμός αποτελεί τη σημαντικότερη οικονομική δραστηριότητα της Ρόδου, η οποία κυριαρχεί στην τοπική οικονομία και αποτελεί το επίκεντρο του τομέα υπηρεσιών, επισκιάζοντας όλες τις άλλες δραστηριότητες. Ο τουρισμός, υπό την έννοια του τομέα των καταλυμάτων και της εστίασης παράγει το μεγαλύτερο ποσοστό του Τοπικού Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.
Στη Ρόδο δραστηριοποιούνται αρκετοί Φορείς, Οργανισμοί, Ενώσεις κ.ο.κ., οι οποίοι έχουν ως αντικείμενο τους τον τουρισμό ή επιμέρους τμήματα της τουριστικής βιομηχανίας του νησιού, της πόλης και των Δωδεκανήσων γενικότερα. Αυτό είναι αποτέλεσμα, σε ένα βαθμό, της πολυετούς ενασχόλησης της Ρόδου με τον τουρισμό. Έτσι, εκτός από την Περιφερειακή Διεύθυνση του Υπουργείου Τουρισμού Δωδεκανήσου (η μετεξέλιξη του τοπικού Γραφείου του ΕΟΤ) και τους αμιγείς Φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Περιφέρεια Ν. Αιγαίου και Δήμος Ρόδου), με τον κλάδο του τουρισμού στην πόλη της Ρόδου ασχολούνται μεταξύ άλλων οι εξής:
• Δωδεκανησιακή Εταιρεία Ανάπτυξης και Προόδου (Δ.ΕΤ.Α.Π.).
• Δ.Ε.Ρ. Μ.Α.Ε.
• Οργανισμός Πολιτιστικής Ανάπτυξης Δωδεκανήσου.
• Επιμελητήριο Δωδεκανήσου και ιδιαίτερα η Επιστημονική Ομάδα Τουρισμού Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου. Μέλη της επιστημονικής ομάδας είναι δεκάδες Δωδεκανήσιοι επιστήμονες με μεταπτυχιακές γνώσεις στον τουρισμό, με συμμετοχή εθελοντική μη κερδοσκοπική.
• Τεχνικό Επιμελητήριο, Τμήμα Δωδεκανήσου.
• Οικονομικό Επιμελητήριο Δωδεκανήσου κ.α.
Επιπλέον, υπάρχουν επίσης Οργανισμοί – Φορείς που εκπροσωπούν επαγγελματικά δικαιώματα, τοπικές διεκδικήσεις και θέματα ιδιαίτερων κλάδων της τουριστικής αγοράς :
• Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου.
• Δωδεκανησιακή Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Οικογενειακών Καταλυμάτων.
• Ένωση Τουριστικών Γραφείων Ρόδου.
• Σύλλογος Εστιατόρων Ρόδου.
• Σύλλογος Κέντρων Διασκέδασης Μεσαιωνικής Πόλης.
• Σύλλογος κατοίκων Μεσαιωνικής Πόλης κ.ά.
Αναφερόμενος ειδικότερα στην προβολή του τουριστικού προϊόντος της Ρόδου, αξίζει να τονιστεί η μοναδική, προνομιακή θέση της Ρόδου, που βασίζεται στην πρωτοβουλία της Τοπικής Κοινωνίας, μέσω των εκπροσώπων της στο Δημόσιο και Ιδιωτικό Φορέα, να συνεισφέρει, με τη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην προβολή και προώθηση του τουριστικού προϊόντος της, όπως επίσης και στην πιο άμεση και έγκαιρη αντιμετώπιση των έκτακτων θεμάτων, παρακάμπτοντας τις αδυναμίες της κεντρικής διοίκησης. Καρπός της συνεργασίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Παραγωγικών Τάξεων του νησιού, ο Οργανισμός Προώθησης Ροδιακού Τουρισμού, ο οποίος κατάφερε να έχει άμεσα και απτά αποτελέσματα, αφού η Ρόδος έχει τις λιγότερες απώλειες από όλους τους άλλους ελληνικούς προορισμούς διαχρονικά.
Ιδρύθηκε το 1996 και παραμένει ακόμη σήμερα ένας καινοτόμος θεσμός, που συντονίζει τις δραστηριότητες του Δήμου Ρόδου, της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου, του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Δωδεκανήσου, του Συλλόγου Τουριστικών Γραφείων Ρόδου και των άλλων παραγωγικών τάξεων, σε μια κοινή προσπάθεια για την καταγραφή, διαμόρφωση, βελτίωση, προώθηση και διαφήμιση του τουριστικού προϊόντος της Ρόδου. Ο στόχος αυτής της προσπάθειας είναι η διεύρυνση του τουριστικού προϊόντος, προκειμένου να παρουσιάσει τη Ρόδο ως έναν πλήρη τουριστικό προορισμό.
Η Στρατηγική του Π.ΡΟ.ΤΟΥΡ προσδιορίζεται από τον τρόπο λήψης αποφάσεων για την κατανομή των πόρων σε επιλεγμένες τουριστικές δράσεις και εκδηλώσεις, που υλοποιεί το Διοικητικό Συμβούλιο του Οργανισμού και η Εκτελεστική Επιτροπή, σε συνεννόηση με τους ειδικούς συνεργάτες του στο εξωτερικό. Αυτές οι αποφάσεις συμπυκνώνουν τους επιθυμητούς στόχους, αλλά και την πεποίθηση όλων των παραγωγικών τάξεων, που απαρτίζουν τον Π.ΡΟ.ΤΟΥΡ, σχετικά με το ποια είναι τα αποδεκτά και κυρίως, τα μη αποδεκτά μέσα για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων.
Υπερβαίνοντας τις τετριμμένες, παραδοσιακές τακτικές, ο Οργανισμός υλοποιεί εδώ και καιρό επιλεγμένες δράσεις ενημερωτικών-ψυχαγωγικών εκδηλώσεων στο εξωτερικό, βασιζόμενες στις θεματικές ενότητες εναλλακτικού τουρισμού, ενδυναμώνοντας έτσι την εικόνα του προορισμού. Η ανταπόκριση μεγάλων δημοσιογραφικών ομάδων αλλά και επιχειρηματιών μαρτυρά την αποτελεσματικότητα των δράσεων αυτών, αφού καταφέρνουν να αποδώσουν την υπόσταση και το συναίσθημα, την πραγματικότητα και την ιστορία, την αλήθεια και την φαντασία, τα γεγονότα και τις εντυπώσεις αυτού του προορισμού, συστατικά που απαιτούνται για τη δημιουργία ενός επιτυχημένου “brand”.
Σημαντικές κρίνονται οι καλαίσθητες εκδόσεις εντύπων για τον τουριστικό προορισμό Ρόδου από τον Π.ΡΟ.ΤΟΥΡ. Αν και το μεγαλύτερο ποσοστό των τουριστών που επισκέπτονται την Ρόδο είναι κατευθυνόμενοι από τους tour operators, τα κανάλια επικοινωνίας που διαθέτει ο Οργανισμός μας εξυπηρετούν όλες τις κατηγορίες επισκεπτών, χωρίς να χάνονται σε ένα πλήθος πληροφοριών που δεν βοηθούν στην τελική επιλογή της Ρόδου ως τόπου διακοπών. Το διαδίκτυο, το οποίο αποτελεί πλέον από τους πιο διαδεδομένους τρόπους επιλογής τουριστικών προορισμών, είναι ο νέος πρωταρχικός στόχος του Οργανισμού διαθέτει ένα ολοκληρωμένο και εύχρηστο χώρο για τον τουρισμό στην Ρόδο. Ιδιαίτερα ο δικτυακός χώρος του οργανισμού (http://www.rodosisland.gr) διαθέτει ουσιαστικές τουριστικές πληροφορίες για την πόλη. Ενημερώνει επαρκώς τους επίδοξους επισκέπτες και ικανοποιεί το σύγχρονο τουριστικό marketing. Τα ισχυρά αυτά εργαλεία όπως το website και τα φυλλάδια για την Ρόδο, παρουσιάζουν μεταξύ άλλων τα εξής:
• ο σχεδιασμός στο διαδίκτυο εκμεταλλεύεται επαρκώς τα σύγχρονα εργαλεία του e-tourism, αφού τα site αυτά παραπέμπουν σε on-line multimedia εφαρμογές. Είναι κάτι σαν «ηλεκτρονικά φυλλάδια».
• στα φυλλάδια και στις διαφημιστικές καμπάνιες γίνεται χρήση των σύγχρονων επιταγών του branding τουριστικού προορισμού.
• Πολλά σημαντικά τοπικά στοιχεία πολιτιστικού τουρισμού πρωταγωνιστούν στις σχετικές προσπάθειες προβολής – π.χ., γαστρονομία, εναλλακτικές μορφές τουρισμού.
• Με την αρωγή του Οργανισμού λειτουργούν γραφεία ουσιαστικής ενημέρωσης (info kiosk) στα κύρια σημεία του νησιού.
• Οι εκδηλώσεις και τα φεστιβάλ προβάλλονται επαρκώς και τείνουν να αποτελούν κίνητρο επίσκεψης, καθώς ο πολιτιστικός τομέας πρέπει να προβάλλεται παράλληλα με τον τουριστικό.
Συνοψίζοντας, θεωρώ ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση διαχρονικά ήταν παραγωγική και πρόθυμη να προβεί σε καινοτομίες, που άλλαξαν τα τουριστικά πράγματα στη Ρόδο. Κινητοποιήθηκε εγκαίρως, πριν από δεκαέξι χρόνια, και δημιούργησε έναν μηχανισμό πιο μπροστά από την εποχή της, που έλυσε θεμελιώδη ζητήματα που παρεμπόδιζαν οποιαδήποτε πρωτοβουλία μας.
Χάρη σε όλες τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν έως σήμερα, ο Οργανισμός Προώθησης Ροδιακού Τουρισμού χαίρει μεγάλης εκτίμησης πανελλαδικά, όπως επίσης, έχει γίνει πρότυπο για το μεγαλύτερο μέρος των ελληνικών τουριστικών προορισμών.
Είμαστε περήφανοι!
Δήμαρχος Ρόδου & Πρόεδρος του ΠΡΟΤΟΥΡ
Στάθης ΚΟΥΣΟΥΡΝΑ
